Siedem typów

Ajurweda wyróżniła siedem podstawowych typów organizmów, które nazwano doszami: vata, pitta, kapha, vata-pitta, pitta-kapha, vata-kapha, vata-pitta-kapha. Wśród tych siedmiu typów istnieją niezliczone, ledwo uchwytne odmiany, które zależą od procentu elementów vata-pitta-kapha w każdym organizmie. Ta podstawowa konstytucja – prakruti – pozostaje niezmienna przez całe nasze życie i jest wyznaczona genetycznie. Kombinacja elementów obecnych przy urodzeniu pozostaje stała.

Jednak kombinacja, która rządzi ciągłymi zmianami w ciele, ulega zmianie w odpowiedzi na zmiany w środowisku. Stan równowagi między doszami nazywamy vikruti, która określa nas w danym momencie naszego życia. Jest to stan zmienny, na który możemy wpływać, aby dążyć do pełnej równowagi między doszami, a ich równowaga decyduje o tym, czy jesteśmy zdrowi czy nie, czy funkcje naszego organizmu są w normie, jak się czujemy i wyglądamy. 

Mikro i makrokosmos

Na równowagę między doszami wpływa nasz mikrokosmos, czyli tryb życia, co jemy, jak myślimy, jak się ruszamy, czy ćwiczymy oraz czynniki zewnętrzne (makrokosmos): klimat, pogoda, otoczenie, pora roku, faza księżyca, pora dnia. Ten nieprzerwanie wirujący kalejdoskop oddziałuje na nas, przejawiając się w naszym zdrowiu i samopoczuciu.

Tak np. wystawienie się na działanie wiatru, który jest suchy i zimny, powoduje podnoszenie doszy vata. Szczególnie u osób należących do typu vata skóra szybko staje się sucha i popękana, a umysł – skołatany i lękliwy. Tłuste i ostre jedzenie, charakteryzujące się oleistością i gorącem podnosi doszę pitta, sprawiając szczególnie u osób z nadmiarem tej doszy, że skóra stanie się tłusta i skłonna do zapaleń, a nasz temperament będzie gwałtowniejszy i agresywny. Z kolei nadmierne spanie podwyższa kaphę i tak u osób kapha – prowadzi do ospałości, nadwagi i depresji.

Zobacz też: Co i jak leczy ajurweda?